Hvalir



Aðalsíða
Senda póst

ÝSA Melanogrammus aeglefinus

Ýsan veiðist allt í kringum landið og á öllum árstímum. Mest er nú veitt á miðunum vestanlands að vetrarlagi. Ýsan hrygnir í apríl og maí, aðallega undan suður-, suðvestur- og vesturströndinni en eftir það tvístrast hún í ætisleit. Smáýsa lifir mest á ljósátu en fullorðin lifir hún á botndýrum og smáfiski.

Ýsa veiðist aðallega með botnvörpu, línu og í net og er venjulega veidd á 10-200 m dýpi. Aðallega veiðist 4-6 ára fiskur, 1-2 kg að þyngd.

Veiðistofn ýsu (3 ára og eldri) í ársbyrjun 2007 var talinn um 300.000 tonn og hrygningarstofninn um 164.000 tonn. Nýliðun ýsunnar er mjög breytileg en rannsóknir benda til að nýliðun hafi verið góð flest undanfarin ár.

Undanfarin 30 ár hefur ýsuafli verið á bilinu 40.000 - 85.000 tonn en að meðaltali hafa veiðst um 50.000 tonn á ári.

Ýsuafli íslenskra skipa á Íslandsmiðum var 97.000 tonn almanaksárið 2006, sem er mesti afli í 40 ár. Heildaraflamark fiskveiðiárið 2006/2007 var 105.000 tonn en er 100.000 tonn fiskveiðiárið 2007/08, en Hafrannsóknastofnun mælti með 95.000 tonna hámarksafla. 

Línuritið sýnir þróun ýsuveiða síðan 2001 ásamt aflamarki sem Hafrannsóknastofnunin mælti með og heildaraflamarkinu er sjávarútvegsráðuneytið setti sömu fiskveiðiár.  Rauðu súlurnar tákna ráðleggingar Hafrannsóknastofnunar, bláu súlurnar heildaraflamark og grænu súlurnar ársaflann. (Allar tölur eru í þúsundum tonna).   .

Uppáhaldsfiskur Íslendinga Ýsa er sá fiskur er Íslendingar borða oftast og kaupa ýmist ferska eða frysta. Þetta kann að eiga sér þá sögulegu skýringu að þorskur var oftast saltaður og borðaður þannig. Árleg ýsuneysla landans er um 5.000 tonn og er þá miðað við skráða ráðstöfun fisks upp úr sjó. Þetta eru um 5% ýsuaflans og samsvarar því að hver landsmaður borði 16 -17 kg af ýsu árlega en það eru líklega um 5,5 kg af roð- og beinlausum ýsuflökum. Ef til vill má ætla neysluna nokkru meiri því að enn fá menn stundum í soðið niðri á bryggju.