Hvalir



Aðalsíða
Senda póst

LOÐNA Mallotus villosus

Loðnan er útbreidd í norðurhöfum. Hún er smávaxinn uppsjávarfiskur sem safnast í torfur. Loðnan er algeng á miðunum allt í kringum Ísland en aðalætisstöðvarnar eru langt norður af landinu. Hún lifir mest á dýrasvifi en er sjálf mikilvæg fæða fyrir þorsk, ufsa og margar aðrar fisktegundir. Hrygning loðnunnar fer fram síðla vetrar í kjölfar göngu vestur með suður- og suðvesturströnd landsins þar sem hitastig sjávar er 4-7°C. Loðna hrygnir 3-4 ára. Hængar og flestar hrygnurnar drepast að lokinni hrygningu.

Loðna er stærsti fiskstofninn á Íslandsmiðum og er veidd í loðnunót. Aðalvertíðin er í janúar/apríl og þá veiðist aðallega 3-4 ára loðna en seinni part ársins veiðist 2-3 ára fiskur. Undanfarin ár hefur reynst erfitt að mæla veiðistofn loðnu, þ.e. loðnu sem er tveggja ára og eldri. Í fyrra tókst þó að mæla ársgamla loðnu en enn er lítið vitað um útbreiðslu árgangsins frá 2004. 

Árlegur loðnuafli hefur verið mjög breytilegur síðan veiðar hófust hér seint á 7. áratugnum. Sum árin hefur aflinn jafnvel náð 1,5 milljón tonnum. Veiðar úr stofninum byggjast á samkomulagi milli Íslendinga, Norðmanna, Færeyinga og Grænlendinga en Íslendingar veiða langmest. Heildarafli íslenskra skipa fiskveiðiárið 2006/2007 var 307.000 tonn og var honum öllum landað á vetrarvertíð. Hafrannsóknastofnun mælir með 200,000 tonna upphafskvóta fyrir fiskveiðiárið 2007/08.

Línuritið sýnir þróun loðnuveiða á Íslandsmiðum síðan 2001 ásamt tillögum Hafrannsóknastofnunar um aflahámark og heildaraflamarki sem íslensk stjórnvöld setja. Miðað er við tímabilið júní/apríl ár hvert, þ.e. loðnuvertíðirnar.  Rauðu súlurnar tákna ráðleggingar Hafrannsóknastofnunar, bláu súlurnar heildaraflamark og grænu súlurnar ársafla Íslendinga og annarra þjóða samanlagðan. (Allar tölur eru í þúsundum tonna).

Fæða margra Loðnan er í lykilhlutverki í fæðukeðjunni milli dýrasvifs og fisks. Flestir fiskar, en þó sérstaklega botnfiskar, éta loðnu á einhverju stigi ævi sinnar og menn telja að loðna sé um 40% af fæðu þorsks. Þegar loðnustofninn gengur vestur með landinu til hrygningar lendir hann í mergð þorsks sem er tilbúin að taka vel til matar síns.