Hvalir



Aðalsíða
Senda póst

Hvalveiðar voru stundaðar á Íslandsmiðum og hvalur unninn í landstöðvum í meira en hundrað ár þó með nokkrum hléum hafi verið. Frá 1948 fór útgerð og hvalskurður aðeins fram í Hvalfirði að frátöldum hrefnuveiðum. Á tímabilinu 1948-1985 var árleg meðalveiði stórhvala 234 langreyðar, 68 sandreyðar og á tímabilinu 1948-1982 einnig 82 búrhvalir.

Árið 1986 gekk í gildi ákvörðun Alþjóðahvalveiðiráðsins um tímabundna stöðvun veiða í atvinnuskyni. Í samræmi við ákvæði hvalveiðisáttmálans var hins vegar veiddur takmarkaður fjöldi langreyða og sandreyða í rannsóknaskyni árin 1986-1989. Árið 2003 hófust viðamiklar rannsóknir á hrefnu á vegum Hafrannsóknastofnunar og lýkur því verkefni 2007.

Hinn 17. október 2006 gaf sjávarútvegsráðherra út heimildir til hvalveiða á fiskveiðiárinu 2006/2007. Er þessi ákvörðun tekin á grunni stefnu stjórnvalda um sjálfbæra nýtingu lifandi auðlinda hafsins og með hliðsjón af ályktun Alþingis um hvalveiðar frá 10. mars 1999.

LANGREYÐUR Balaenoptera physalus

Hvalatalningar frá 2001 benda til að um 24.000 langreyðar sé að finna á svæðinu milli Austur-Grænlands, Íslands og á Jan Mayen svæðinu og þar af um 14.000  á hafsvæðinu milli Íslands og Grænlands. Í ljósi þessara gagna og umfjöllunar Vísindanefndar NAMMCO mælir Hafrannsóknastofnun með því að veiðar verði takmarkaðar við 150 langreyðar árlega á þeim grundvelli að veiðunum sé skipt milli svæða í samræmi við hlutfallslega dreifingu stofnsins.

Hvalatalningar frá 1995 benda til að sandreyðarstofninn á íslenska talningasvæðinu sé um 8.800 dýr en 9.200 á öllu talningasvæðinu í norður-Atlantshafi. Veiðiþol stofnsins hefur þó enn ekki verið metið né þróaðar aflareglur sem fara mætti eftir við úthlutun aflamarks.

HREFNA Balaenoptera acutorostrata

Hrefnuveiðar voru stundaðar við Ísland á litlum vélbátum mestalla síðustu öld. Á tímabilinu 1975-85 var árleg hrefnuveiði um 200 dýr en engar veiðar hafa átt sér stað síðan.

Fyrirliggjandi gögn benda til að í Norður-Atlantshafi séu a.m.k. þrír hrefnustofnar með aðalútbreiðslu við Vestur- Grænland, Austur-Grænland/Ísland/Jan Mayen og við Noreg. Samkvæmt talningum frá 2001 voru um 43.000 hrefnur taldar vera á íslenska flugtalningasvæðinu. Vísindanefnd NAMMCO fjallaði árið 2004 um ástand hrefnustofnsins og var niðurstaðan sú að hverfandi líkur væru á að árlegar veiðar veiðar á 200 hrefnum næstu 20 ár muni færa stofninn niður fyrir 80% af upprunalegri stærð. 

Komi til atvinnuveiða á hrefnu leggur Hafrannsóknastofnun til að veiðum verði haldið innan við 400 dýr á ári og að þeim verði háttað í samræmi við dreifingu hrefnu á íslenska landgrunninu. 

Uppfært í október 2006