SKIP OG VEIÐARFÆRI

Öldum saman voru fiskveiðar á Íslandsmiðum stundaðar á litlum opnum bátum og voru bæði erfiðar og hættulegar. Skúturnar og síðar vélknúnir þilfarsbátar og stærri skip boðuðu breytta tíma og minna erfiði og meira öryggi sjómanna, en lengst af hefur þó sjómennskan talist meðal hættulegri starfa hérlendis.

Fyrsti togarinn í eigu Íslendinga hét Coot og kom til landsins árið 1905. Fljótlega eftir það fóru togararnir að leysa skúturnar af hólmi. Eftir fyrri heimstyrjöldina, þ.e. á þriðja tug 20. aldarinnar, jókst botnfiskaflinn hratt en veiðar erlendra skipa á miðunum voru langtum meiri en veiðar Íslendinga alveg fram að heimstyrjöldinni síðari laust fyrir 1940. Á síðari hluta aldarinnar hófst svo tími mikilla tækniframfara í fiskveiðiflota landsmanna, afkastagetan jókst hratt og lífið um borð varð þægilegra og öruggara. Í árslok 2006 voru 1.692 skip skráð í íslenska fiskiskipaflotanum. Þar af voru opnir bátar 777 en þilfarsskip 915 og þessi floti samtals um 180.000 brúttótonn að stærð.

Veiðarfærin hafa einnig gerbreyst á undanförnum áratugum þó að enn sé veitt með veiðarfærum sem í grunnatriðum voru komin fram fyrir heilli öld, svo sem önglum, netum, hringnótum og botnvörpum. Nú eru notaðar tölvustýrðar rúllur á handfæraveiðum og vörpur eru ýmis dregnar eftir botninum eða í miðjum sjó. Til að auka kjörhæfni veiðarfæra hafa verið settar reglur um lágmarksstærð möskva í netum og seiða- og ungfiskskiljur jafnframt lögbundnar í sumum veiðum. Skipstjórinn hefur nú á valdi sínu háþróuð fiskileitartæki og tækni til að stjórna aflamagninu sem er tekið um borð.

Hér fer á eftir stutt lýsing á íslenska fiskiskipaflotanum, veiðarfærum og sókn á Íslandsmiðum.

• Íslensk fiskiskip
• Veiðarfæri
• Sókn í fiskveiðum  
• Fiskimiðin við Ísland